Toprak İşleri / Prof. Dr. Güngör Evren - Yrd. Doç. Dr. Selim Dündar

Toprak İşleri / Prof. Dr. Güngör Evren - Yrd. Doç. Dr. Selim Dündar

Fiyatı :35,00 TL KDV Dahil
Adet
Sepete Ekle Alışveriş Listeme Ekle
Ürün Hakkında

ÖNSÖZ
 
İnşaat Mühendisliğinin her alanında Toprak İşleri çalışmaları ile karşılaşılabilir. Bazı alanlarda ise toprak işleri, işin süresi ve maliyeti bakımından birinci dereceden ağırlık kazanır. Bu anlamda en başta gelen örneklerden biri ulaştırma altyapısıdır. Bu nedenle bu kitap için, özellikle, kara ulaştırması (karayolu ve demiryolu) konuları seçilmiştir. Ulaştırma altyapısındaki toprak işleri çalışmaları çözümü güç teknik sorunlar ortaya çıkarmamakla birlikte, genellikle büyük hacimli ve yüksek maliyetlidirler. Bu nedenle, ekonomik değerlendirmelerin önem kazandığı göz önünde bulundurularak, "Toprak Kütlelerinin Dağıtımı" ve ekonomik değerlendirmeler konuları üzerinde durulmuştur. Mekanik toprak işleri araçları son dönemlerde çok hızlı bir gelişme içindedir. Bu durum ülkemiz şantiyelerinde de izlenebilir. Bu kitapta başlıca araçların uygun çalışma alanları belirtilmiş ve verimlerinin hesabındaki yaklaşımlar açıklanmıştır. Dileğim kitabın inşaat mühendisliği öğretiminde ve uygulama alanında yararlı olmasıdır. Kitap önce  İTÜ ve sonra Birsen Yayınevi tarafından basılmıştır. Bu aşamada, Değerli Meslektaşım Yrd.Doç.Dr. Selim Dündar ile baskıya hazırladık ve gelecek baskıları da birlikte hazırlama kararı aldık. Katkıları için kendisine içten teşekkürlerimi sunarım.   İTÜ'de yıllarca bu konuda ders veren ve aramızdan ayrılmış bulunan Prof. Mehmet Bozkurt'un yararlandığım birikimleri için teşekkür ediyor, anısı önünde saygı ile eğiliyorum. Kitapla ilgili görüş ve eleştirilerini bildirecek olanlara, şimdiden teşekkür ediyorum.    

Feneryolu,  Ekim 2016                                                          

Prof. Dr. Güngör Evren     
 

 
İÇİNDEKİLER
TOPRAK İŞLERİ ÜZERİNE GENEL BİLGİLER ............................................ 1 1. TANIMLAR ...................................................................................................... 1 2. TOPRAK İŞLERİNİN AŞAMALARI ............................................................. 2 3. TOPRAK İŞLERİNDEKİ GÜÇLÜKLER, SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ .. 2 4. 4. TOPRAK İŞLERİ ÇEŞİTLERİ ................................................................... 3
BÖLÜM I. ZEMİN TÜRLERİ VE ÖZELLİKLERİ ........................................... 5 1.1. GENEL ........................................................................................................... 5 1.2. TOPRAK İŞLERİNDE ZEMİN SINIFLARI ................................................ 6 1.3. ZEMİNLERİN GEOTEKNİK AÇISINDAN TANIMI VE DEĞERLENDİRİLMESİ ..................................................................................... 8 1.3.1. Granülometri Bakımından Zeminler ....................................................... 9 1.3.2. Zeminlerin Yapısı ................................................................................... 9 1.3.2.1. Zeminlerin Kayma Direnci  ........................................................... 12 1.3.3. Atterberg Limitleri  ............................................................................... 13 1.4. ŞEV .............................................................................................................. 13 1.4.1. Şev Eğimi .............................................................................................. 14 1.5. ZEMİNLERİN KABARMASI VE ÇÖKMESİ  .......................................... 17 1.5.1. Dolgulara Verilecek Yükseklik ve Genişlik Fazlası ............................. 21 1.5.2. Dolguların Sıkıştırılması ve Sıkışma Yüzdesi ...................................... 24 1.6. ZEMİN AĞIRLIKLARI .............................................................................. 24
BÖLÜM II. KARA ULAŞTIRMASI ALTYAPISI: TANIMLAR VE BAZI İŞLEMLER  .......................................................................................................... 26 2.1. GENEL ......................................................................................................... 26
2.2. KARA ULAŞTIRMASI YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR  ................ 26 2.2.1. Geçki  .................................................................................................... 26 2.2.2. Geçkinin Arazide Belirlenmesi İçin Kazık Çakma ............................... 27 2.2.3. Boykesit ................................................................................................ 27 2.2.4. Enkesit................................................................................................... 29 2.2.5. Kafa Hendeği ve Kavalye ..................................................................... 31 2.2.6. Geçit Yeri, Geçit Çizgisi ve Geçit Noktası ........................................... 32 2.2.7. Altyapı ve Üstyapı ................................................................................ 34 2.2.8. Sıfır Noktası, Sıfır Çizgisi, Sıfır Poligonu ............................................ 34 2.2.9. Enkesitlerin Belirlenmesi ...................................................................... 36 2.2.10. Şev Kazıklarının Çakılması ................................................................ 38 2.2.10.1. Yarma Enkesitlerinde Şev Kazığı Bağıntısı ................................ 38 2.2.10.2. Dolgu Enkesitlerinde Şev Kazığı Bağıntısı ................................. 40 2.2.10.3. Yarma ve Dolgu Enkesitleri İçin Genelleştirilmiş Şev Kazığı Bağıntısı ..................................................................................................... 41 2.2.10.4. Arazide Şev Kazığının Çakılması ............................................... 42 2.2.11. Hesap Yöntemi ile Şev Kazığının Çakılması ...................................... 43
BÖLÜM III. ENKESİT ALANLARININ BELİRLENMESİ ........................... 47 3.1. ENKESİT ALANLARININ BELİRLENMESİ İÇİN İZLENEBİLECEK YOLLAR  ........................................................................................................... 47 3.2. HESAPLAMA YOLU ................................................................................. 47 3.2.1. Cebrik Yöntem ...................................................................................... 48 3.2.2. Cross Yöntemi ...................................................................................... 50 3.3. GEOMETRİK YOL (GARCEAU YÖNTEMİ) ........................................... 53 3.4. PLANİMETRE İLE ÖLÇÜM  ..................................................................... 56 BÖLÜM IV. HACİM HESAPLARI .................................................................... 57
4.1. ENKESİTLER DİYAGRAMI VE HACİM HESABINDA KARŞILAŞILAN DURUMLAR ........................................................................ 57 4.2. AYNI TÜRDEN İKİ TAM ENKESİTİN BİRBİRİNİ İZLEMESİ DURUMUNDA HACİM HESABI ..................................................................... 58 4.3. KARŞIT TÜRDEN İKİ TAM ENKESİTİN BİRBİRİNİ İZLEMESİ DURUMUNDA HACİM HESABI ..................................................................... 60 4.4. BİR TAM ENKESİTLE BİR KARIŞIK ENKESİTİN BİRBİRİNİ İZLEMESİ DURUMUNDA HACİM HESABI ................................................. 62 4.5. YARMA VE DOLGU KESİMLERİ AYNI YANDA İKİ KARIŞIK ENKESİTİN BİRBİRİNİ İZLEMESİ DURUMUNDA HACİM HESABI ........ 64 4.6. YARMA VE DOLGU KESİMLERİ KARŞIT YANDA İKİ KARIŞIK ENKESİTİN BİRBİRİNİ İZLEMESİ DURUMUNDA HACİM HESABI ........ 66 4.7. GEÇİT YERLERİNDEKİ HACİM HESABI  ............................................. 69 4.8. HACİM HESABININ YAPILMASI İÇİN TABLO DÜZENLENMESİ .... 70 4.9. BOYKESİTTEN YAKLAŞIK VE ÇABUK HACİM HESABI .................. 71
BÖLÜM V. KÜTLELER DİYAGRAMI VE TOPRAK DAĞITIMI  .............. 75 5.1. GENEL ......................................................................................................... 75 5.2. KÜTLELER DİYAGRAMI ......................................................................... 78 5.2.1. Kütleler Diyagramının Tanımlanması ve Çizimi .................................. 80 5.2.1.1. Geçki Araştırması ve Toprak İşleri Hesaplarında Bilgisayarlardan Yararlanılması ............................................................................................ 84 5.3. BOYUNA TAŞIMA, DEPO VE ÖDÜNÇ MALİYETLERİ ....................... 89 5.3.1. Taşıma Maliyeti .................................................................................... 90 5.3.2. Kazı ve Taşıma Araçlarının Kullanılacakları Yerler ve Maliyetleri ..... 93 5.3.3. Depo ve Ödünç İşlemleri ve Maliyetleri ............................................... 95 5.4. TOPRAK DAĞITIMI KOŞULLARI .......................................................... 97 5.5. TOPRAK KÜTLELERİNİN DAĞITIMI .................................................... 99
5.5.1. Yalnız Bir Tepeden (Ya Da Bir Vadiden) Oluşan Bir Kütleler Diyagramında Toprak Dağıtımı .................................................................... 100 5.5.2. Birçok Tepe ve Vadiden Oluşan Bir Kütleler Diyagramında Toprak Dağıtımı  ....................................................................................................... 104 5.5.2.1. Birçok Tepeden ve Vadiden Oluşan Bir Kütleler Diyagramında Girişim Olması Durumunda Toprak Dağıtımı ......................................... 106 5.5.3. Depo ve Ödünç Olanağı Bulunmaması Durumunda Toprak Dağıtımı  ...................................................................................................................... 112 5.5.3.1. Özel Durumlar ............................................................................. 114 5.5.4. Bruckner Yöntemiyle Toprak Dağıtımı .............................................. 115 5.5.5. İkinci Dereceden Dağıtım Çizgileri ve Toprak Dağıtımında Taşıma Maliyeti ......................................................................................................... 118
BÖLÜM VI. KAZI YÖNTEMLERİ VE KAZI İŞİNİN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ  ................................................................................. 124 6.1. GENEL ....................................................................................................... 124 6.2. KAZI ÇALIŞMALARI .............................................................................. 124 6.3. YARMALARIN KAZILMASI YÖNTEMLERİ  ...................................... 125 6.3.1. Tabakalar Biçiminde Kazı .................................................................. 126 6.3.2. Ortada Künet Açılarak Kazı ................................................................ 127 6.3.3. Alt Galeri ile Huni Biçiminde Kazı .................................................... 127 6.4. EL ALETLERİYLE KAZI VE YÜKLEMEDE İŞÇİLİKLER .................. 128 6.4.1. El Aletleri ............................................................................................ 129 6.4.1.1. Kazı ve Yükleme İşçilikleri ......................................................... 130 6.4.1.2. (Kazı-Yükleme) İlişkisini Gözeten Değerlendirmeler ................ 132 6.5. EL ALETLERİ İLE KAZI VE YÜKLEME MALİYETİ .......................... 134
BÖLÜM VII. TOPRAK İŞLERİNDE KULLANILAN MEKANİK ARAÇLAR  .......................................................................................................... 136 7.1. GENEL ....................................................................................................... 136 7.2. TRAKTÖRLER ......................................................................................... 138 7.2.1. Paletli Traktörler  ................................................................................ 139 7.2.2. Lastik Tekerlekli Traktörler  ............................................................... 140 7.3. EKSKAVATÖRLER ................................................................................. 142 7.3.1. Kaşıklı Ekskavatörler .......................................................................... 143 7.3.2. Kazmalı  (Ters Kaşıklı)  Ekskavatörler ............................................... 145 7.3.3. Düzleyici Ekskavatörler  ..................................................................... 146 7.3.4. Draglin Kovalı Ekskavatörler  ............................................................ 147 7.3.5. Çeneli Ekskavatörler  .......................................................................... 147 7.3.6. Çok Kepçeli (Godeli) Ekskavatörler  .................................................. 147 7.4. EKSKAVATÖRLERİN VERİMLERİNİN (DEBİLERİNİN SAPTANMASI) ................................................................................................ 150 7.4.1. Kaşıklı Ekskavatörlerin Verimleri ...................................................... 151 7.4.1.1. Kazı Yörüngesi Uzunluğunun Etkisi ve En Uygun Kazı Yörüngesi Uzunluğu .................................................................................................. 153 7.4.1.2. Dönme Açısının Etkisi ................................................................ 154 7.4.1.3. Kazılacak Zemin Türünün Etkisi ................................................ 155 7.4.1.4. Aracın Yer Değiştirmesi Hesaba Katılmaksızın Verim ve Tablolar
 .................................................................................................................. 155 7.4.1.5. Aracın Yer Değiştirmesinin Etkisi .............................................. 158 7.4.1.6. Tablolar Yöntemi ile Verimin Saptanması .................................. 159 7.4.2. Öteki Ekskavatörlerin Verimleri ......................................................... 160 7.5. TAŞIMA ARAÇLARI ............................................................................... 160 7.5.1. Taşıma Aracı Türleri ........................................................................... 161
7.5.1.1. Kamyonlar ................................................................................... 161 7.5.1.2. Damperler .................................................................................... 162 7.5.1.3. Römorklar ................................................................................... 163 7.5.1.4. Şantiye Demiryolu....................................................................... 164 7.5.2. Taşıma Araçlarının Mekaniği ve Hareket Denklemi .......................... 165 7.5.2.1. Güç ve Uygulanabilecek Çekim Kuvveti .................................... 166 7.5.2.2. Harekete Karşı Koyan Direnim Kuvvetleri ................................. 169 7.5.2.3. Hareket Denklemi ....................................................................... 171 7.5.2.4. İvmeli Hareket Evrelerindeki Eylemsizlik Direnimleri .............. 172 7.5.3. Taşıma Araçlarının Devir Süresi ......................................................... 173 7.5.4. Taşıma Araçlarının Verimleri ............................................................. 176 7.5.5. Gerekli Taşıma Aracı Sayısı ............................................................... 178 7.5.5.1. Sabit Yörüngeli Taşıma ............................................................... 178 7.5.5.2. Değişken Yörüngeli Taşıma ........................................................ 179 7.6. YÜRÜYEREK ÇALIŞAN ARAÇLAR ..................................................... 181 7.6.1. Dozerler............................................................................................... 181 7.6.1.1. Buldozerlerin ve Angldozerlerin Verimleri ................................ 183 7.6.2. Skreyperler  ......................................................................................... 185 7.6.2.1. Skreyperlerin Verimleri ............................................................... 188 7.6.3. Greyderler ........................................................................................... 191 7.7. ÖTEKİ MEKANİK ARAÇLAR ................................................................ 193
 
BÖLÜM VIII. PATLAYICI MADDELERLE KAZI ...................................... 197 8.1. GENEL  ...................................................................................................... 197 8.2. PATLAYICI MADDE TÜRLERİ ............................................................. 197 8.2.1. Ani Patlayıcı Maddeler ....................................................................... 198
8.2.2. Barut .................................................................................................... 199 8.3. LAĞIM DELİKLERİNİN AÇILMASI ..................................................... 199 8.4. ATEŞLEME DÜZENİ ............................................................................... 200 8.5. PATLAYICI MADDELERİN LAĞIM DELİKLERİNE YERLEŞTİRİLMESİ ........................................................................................ 201 8.6. GEREKLİ PATLAYICI MADDE MİKTARININ HESABI .................... 202 8.7. PATLAYICI MADDELERLE KAYA KAZILARI .................................. 206
BÖLÜM IX. DOLGULARIN OLUŞTURULMASI VE SIKIŞTIRILMASI  209 9.1. GENEL  ...................................................................................................... 209 9.2. DOLGU OLUŞTURMA YÖNTEMLERİ ................................................. 209 9.2.1. Tabaka Yöntemi  ................................................................................. 209 9.2.2. Baştan Dökme Yöntemi ...................................................................... 211 9.2.3. Karışık Yöntemler  .............................................................................. 211 9.3. DOLGULARIN SIKIŞTIRILMASI  ......................................................... 212 9.3.1. Proctor Eğrisi, Proctor Diyagramı ve Kullanımı ................................. 213 9.3.2. Proctor Deneyleri ve Sıkışmanın Kontrolü ......................................... 217 9.3.3. Dolguların Uygun Sıkışması  .............................................................. 219 9.3.4. Sıkıştırma Uygulamasına İlişkin Bazı Sorunlar .................................. 220 9.3.4.1. Sıkıştırmanın Derinlikle Değişimi .............................................. 220 9.3.4.2. Dolgu İçin Zemin Seçimi ............................................................ 220 9.3.5. Sıkıştırma Araçları .............................................................................. 221 9.3.5.1. Keçi Ayaklı Silindirler ................................................................ 221 9.3.5.2. Lastik Tekerlekli Silindirler ........................................................ 223 9.3.5.3. Lastik Tekerlekli Silindirler ........................................................ 224 9.3.5.4. Darbeli Sıkıştırma Araçları ......................................................... 224 9.3.5.5. Şantiye Araçlarıyla Sağlanan Sıkışma ........................................ 225
9.3.5.6. Sıkıştırma Aracı Seçimi .............................................................. 225 9.3.5.7. Sıkıştırma Araçlarının Verimi ..................................................... 225 BÖLÜM X. TOPRAK İŞLERİ ŞANTİYELERİNDE VERİMLİLİK, ORGANİZASYON VE MALİYET ................................................................... 227 10.1. ORTALAMA VERİM ................................................................................. 227 10.1.1. Verim Katsayıları .............................................................................. 227 10.1.2. Şantiye Genel Verimi Ya Da Kullanım Katsayısı............................. 229 10.1.2.1. Bir Aracın Etkinlik Katsayısı .................................................... 230 10.1.2.2. Uyarlama Katsayısı ................................................................... 230 10.1.2.3. Yönetim Katsayısı ..................................................................... 231 10.1.2.4. Genel Verim Ya Da Kullanım Katsayısı ................................... 232 10.2. ORGANİZASYON ...................................................................................... 232 10.2.1. Şantiyenin Özel Koşullarının İncelenmesi ........................................ 232 10.2.2. Bir Şantiye Organizasyonuna Işık Tutan Deneyim Sonuçları .......... 233 10.2.3. Olası Organizasyonların İncelenmesi ve Araçların Belirlenmesi ..... 234 10.2.4. Organizasyon Seçenekleri Arasından Seçim İçin Bazı Ölçütler ....... 235 10.3. TOPRAK İŞLERİ MALİYETLERİ ............................................................ 237 10.3.1. Mekanik Araçların Maliyetleri .......................................................... 237 10.3.1.1. Gider Bölümleri......................................................................... 238 10.3.2. Taşıma Yapan Araçların Maliyet Formülleri .................................... 241 10.3.3. Şantiye Maliyeti ................................................................................ 242
KAYNAKLAR .................................................................................................... 244

Ürün Özellikleri
KobiMaster